Hazırlayan: Tütün Çeşitleri Editör Ekibi · Son güncelleme:

Sarma tütün, kullanıcının kâğıda sararak ya da filtreli boş kovana doldurarak kendi sigarasını hazırladığı ince kıyılmış tütündür. İngilizcede shag, rolling tobacco veya loose tobacco diye anılır; ticari olarak genellikle yassı poşetlerde satılır.[1]

Bu rehberde sarma tütünü pipo tütününden ve hazır sigaradan ayıran özellikleri, harman tiplerini, sitemizdeki markaların geçmişini, kâğıt ve filtre seçimini ve tütünün nasıl saklanacağını bulacaksınız.

Sarma tütünü ayıran özellikler

Sarma tütünü öteki tütünlerden ayıran ilk şey kesim inceliğidir. Alman tütün sektörü birliği BVTE’ye göre elde sarılan sigara için hazırlanan ince kıyılmış tütünün kesim genişliği 1,4 milimetrenin altındadır; tütün daha nemli tutulduğu için kâğıda kolay sarılır.[2]

Filtreli boş kovana makineyle doldurulan tütün ise farklı hazırlanır. BVTE, doldurma tütününün sarma tütününden daha kalın kesildiğini ve özel bir işlemle hacminin artırıldığını belirtiyor. Hollanda pazarını anlatan kaynaklar da bu tütünün daha küçük parçalar hâlinde ve normal shag’den daha kuru satıldığını aktarıyor.[1][2]

Poşet boyutları da yıllar içinde değişti. Standart poşet eskiden 50 gramdı, sonra 42,5 gram yaygınlaştı; bugün Golden Virginia ve Old Holborn gibi markalar 30 ve 50 gramlık poşetlerle anılıyor.[1][5][6]

Ürün türü Kesim Nem Kullanım
Sarma tütün (RYO) 1,4 mm’nin altında ince kesim[2] Daha nemli, kolay sarılır[2] Kâğıda elle veya sarma makinesiyle sarılır
Doldurma tütünü (MYO) Sarma tütününden kalın[2] Normal shag’den kuru[1] Filtreli boş kovana makineyle doldurulur
Pipo tütünü İnce, şerit, broken flake ve plug gibi farklı kesimler[19] Harmana göre değişir Pipoda içilir

Harman tipleri: Virginia’dan Zware’ye

Sarma tütün harmanları; kullanılan tütün, kurutma yöntemi ve kesime göre ayrılır. Bazı harmanlara şeker, gliserin veya meyve aroması gibi katkılar eklenebilir.[1]

Harman tipi Genel yapı
Virginia veya Light Ağırlıklı olarak Virginia tütünü.[1]
American Yerli ve ithal tütünlerin, havada kurutulmuş Burley ile karışımı.[1]
Halfzware (Stevige, Volle) Hollandaca “yarı ağır”; Light ve Zware harmanlarının birleşimi. Bugün Stevige veya Volle adıyla da anılıyor.[1]
Zware Hollandaca “ağır”; ateşte kurutulmuş Kentucky, Latakia ve havada kurutulmuş Paraguay tütününden oluşur.[1]
Turkish Ağırlıklı olarak Yenice, Samsun ve Bafra gibi Türk tütünlerinden hazırlanır.[1]

İngiltere’de sarma malzemesi satan UK Tobacco, sertliği tütün türüne bağlıyor. Hafif içimli sarma tütünleri genellikle Virginia yaprağından yapılır. Virginia’ya Burley eklemek gövde ve sertlik katar. Orta sertlikteki harmanlar daha çok Burley ağırlıklıdır. Tam gövdeli harmanlarda ise Kentucky gibi ateşte kurutulmuş yapraklar öne çıkar.[3]

Aynı kaynak, daha iyi tütünde daha çok sap ayıklandığını ve bunun daha temiz bir tat verdiğini belirtiyor. Aromalı sarma tütünlerinin giderek yaygınlaştığını, aromanın sertliği bir miktar yumuşatabildiğini de ekliyor.[3]

Sitemizdeki markalar

Sarma tütün pazarında birkaç büyük şirket öne çıkar. Hollanda’da en çok bilinen shag markaları olan Van Nelle ve Drum, Sara Lee’nin tütün işinin satışından sonra Imperial grubuna geçti.[1]

Marka Köken ve çıkış Bugünkü sahip Harman
Golden Virginia İngiltere, 1877[4][5] Imperial Brands[4] Virginia, Burley ve Oriental ince kesim[5]
Old Holborn Londra; Richard Lloyd 1785’te harman yapmaya başladı[6] Richard Lloyd & Sons (Gallaher, JTI)[6] Blue koyu Virginia; Yellow, White ve Orange seçenekleri[6]
Drum Hollanda, 1952[7] Imperial Brands[7] Dark Kentucky, Bright Virginia, Burley ve Oriental oranları seriye göre değişir[7]
Van Nelle Rotterdam, 1782[8] Imperial Brands[8] Hollanda shag markası[1]
Amber Leaf 1991[9] JTI[9] Elle sapı ayıklanmış ince kesim Virginia[9]
American Spirit ABD, 1982[10] ABD dışında JTI[10] İngiltere’de Blue ve Yellow sarma tütünü[10]
George Karelias and Sons Kalamata, 1888[11] Karelia Tobacco Company[11] Şirketin sarma tütünü markası[11]
Mac Baren Choice Danimarka[12][17] Mac Baren; 2024’ten beri STG[17] Numaralı aromalı seriler[12]
Pueblo İsviçre[13] Pöschl Tobacco[13] Amerikan Virginia, bütün yaprak[13]
Cutters Choice Hollanda[14] British American Tobacco[14] Altın ve bronz Virginia[14]

Golden Virginia

Golden Virginia’nın geçmişi 1877’ye uzanıyor. Imperial Brands, markanın dört kıtadan 20 farklı tütün sınıfı kullandığını ve İngiltere ile İrlanda dışında İtalya ve Yunanistan gibi pazarlarda da bulunduğunu belirtiyor.[4]

Yellow çeşidi 2009’da eklendi. Bu harman ilk çıktığında Golden Virginia Smooth adını taşıyordu; ad daha sonra Yellow olarak değişti. Wikipedia, Golden Virginia’yı Virginia, Burley ve Oriental tütünlerinin ince kesim karışımı olarak tanımlıyor.[4][5]

Imperial Brands, poşetlere 2018’de tütünü daha uzun süre taze tutmak için Click and Close Max kapama eklendiğini aktarıyor. 2024’te İngiltere ve İspanya’da daha düşük nemli bir seçenek olarak GV Amber çıktı.[4]

Old Holborn

Old Holborn, adını Londra’nın Holborn semtinden alıyor. Markanın sahibi Richard Lloyd & Sons; şirket Gallaher Group’a, Gallaher de Japan Tobacco’ya bağlı.[6]

Wikipedia’ya göre Blue çeşidi koyu Virginia, Yellow daha hafif ve yumuşak, White ise daha da açık bir tütün; Orange ise aromalı bir harman. Aynı kaynak, açık renkli (blonde) çeşidin 2011’den beri piyasada olduğunu da belirtiyor. Old Holborn Blue İngiltere’nin en popüler koyu tütünü, Yellow ise Yunanistan’da en çok satan tütün olarak anılıyor.[6]

Drum ve Van Nelle

Drum, 1952’de ortaya çıkan Hollanda kökenli bir shag markasıdır. Önce Douwe Egberts tarafından üretildi; Douwe Egberts’i satın alan Sara Lee, markayı daha sonra Imperial’a sattı.[7]

Avrupa’daki Drum serileri Select, Original, Bright Blue ve Gold adlarını taşıyor. Wikipedia’daki tabloya göre Select ve Original’da Dark Kentucky ve Bright Virginia ağır basıyor. Bright Blue ve Gold’da ise Burley ve Oriental payı artıyor. “Halfzware” ve “mild” gibi eski adlar artık kullanılmıyor; seriler renkle anılıyor.[7]

Van Nelle, 1782’de Rotterdam’da kahve, çay ve tütün satan bir dükkân olarak kuruldu. Şirket 1989’da Sara Lee/Douwe Egberts’e geçti; shag ve sigara bölümü 1998’de Imperial Tobacco’ya satıldı. Van Nelle Fabrikası 2014’te UNESCO Dünya Mirası Listesi’ne girdi.[8]

Amber Leaf, American Spirit ve George Karelias

JTI, Amber Leaf’i 1991’de piyasaya çıkan bir Virginia harmanı olarak tanımlıyor. Şirkete göre poşetlerde elle sapı ayıklanmış, ince kesim Virginia tütünü var. Marka 2021’de İngiltere’de on yıldır en çok satan sarma tütün markasıydı.[9]

American Spirit 1982’de ABD’de, Santa Fe Natural Tobacco Company bünyesinde kuruldu. Ürünler ABD dışında Japan Tobacco tarafından pazarlanıyor; markanın sarma tütünleri İngiltere’de Blue ve Yellow çeşitleriyle satılıyor.[10]

George Karelias and Sons, Yunanistan’ın Kalamata kentinde 1888’de kurulan Karelia Tobacco Company’nin markası. Şirketin sarma tütünleri arasında George Karelias and Sons ve Oriental Mist bulunuyor; sigara kâğıtları da aynı adla satılıyor.[11]

Mac Baren Choice, Pueblo ve Cutters Choice

Mac Baren’in Choice serisi numaralı aromalı sarma tütünlerinden oluşur. #01 Original Choice, #02 Vanilla Choice, #05 Aromatic Choice, #09 Café Choice, #16 Dark Chocolate Choice, #19 Ice Tea Choice ve #24 Rum Coffee Choice, üreticinin listesindeki çeşitler arasında yer alıyor.[12]

Halfwheel’in aktardığına göre Choice, Amsterdamer ve Opal, Mac Baren’in kıyılmış tütün markaları arasında. Scandinavian Tobacco Group, Mac Baren’i satın alma anlaşmasını Haziran 2024’te duyurdu; satış 1 Temmuz 2024’te tamamlandı.[17]

Pöschl Tobacco, Pueblo’yu bütün yapraktan hazırlanan Amerikan Virginia harmanı olarak tanımlıyor. Üreticiye göre tütüne yanma hızlandırıcı, nem tutucu ya da aroma verici eklenmiyor; Blue çeşidi ise tadı daha hafif bir harman.[13]

Cutters Choice, British American Tobacco’nun Hollanda’da ürettiği bir sarma tütündür. Harmanda altın ve bronz Virginia tütünü kullanılıyor; marka en çok İngiltere ve İrlanda’da içiliyor.[14]

Kâğıt, filtre ve sarma makinesi

Kâğıt seçiminde ekonomik kâğıtlar, saf kenevir kâğıtları, ağartılmış kâğıtlar, aromalı kâğıtlar, köşesi kesik kâğıtlar ve rulo kâğıtlar gibi seçenekler var. UK Tobacco, rulo kâğıdın istenen uzunlukta koparılabildiğini ve 7 metreye kadar uzunlukta satıldığını belirtiyor.[3]

Filtreler 5 ile 8 milimetre arasında farklı çaplarda bulunur. 8 milimetre hazır sigaranın standart kalınlığıdır. Elle sararken filtrenin, biçim verilen tütünden yaklaşık 0,5–1 milimetre ince olması önerilir.[3]

Malzeme Bilinmesi gerekenler
Filtre çapı 5–8 mm arasında; 8 mm hazır sigara kalınlığıdır.[3]
Elle sarma Filtre, biçim verilen tütünden 0,5–1 mm ince olmalıdır.[3]
Otomatik sarma kutusu Genellikle 6 ve 7 mm gibi iki filtre çapı arasında ayarlanır.[3]
Kâğıt yapıştırma Zamk şeridi hafifçe nemlendirilir. Makinede nem fazla ya da az olursa kâğıt yapışmayabilir ve çekişi bozan bir boşluk kalabilir.[3]

Sigara elle ya da sarma makinesiyle sarılabilir. Sarma makinesini, tütünü boş kovana dolduran doldurma makinesiyle karıştırmamak gerekir.[15]

Sarma tütünü nasıl saklanır?

Sarma tütünün en sık bilinen sorunu çabuk kurumasıdır; bazı markalar ötekilere göre daha hızlı kurur.[16] UK Tobacco, fazla nemli tütünün iyi yanmadığını, fazla kuru tütünün ise dili yaktığını belirtiyor.[3]

İspanyol tütün satıcısı Tu Otro Estanco, sarma tütün için yaklaşık yüzde 60–70 bağıl nem öneriyor. Bu aralığın altında tütün kırılgan hâle gelip ufalanıyor; üstünde ise küflenme ihtimali artıyor, tütün yapışıp topaklanıyor.[18]

Süre Önerilen saklama
Günlük kullanım, bir haftaya kadar Sıkı kapanan tütün kesesi veya küçük hava geçirmez kap. Serin ve ışık almayan bir yer.[18]
Birkaç hafta Vakumlu, hava geçirmez kap. Tütün ortamda kuruyorsa küçük bir jel nemlendirici.[18]
Aylarca Nemlendiricili hava geçirmez kap, serin ve karanlık yer. Miktarı birkaç küçük kaba bölmek, kapağın sık açılmasını önler.[18]

Aynı kaynak, açılmış orijinal poşette uzun süre saklamamayı ve tütünü olabildiğince erken hava geçirmez bir kaba aktarmayı öneriyor. Tütünün kalorifer, fırın ve doğrudan güneş ışığından uzak tutulması gerekiyor. Kışın ev içindeki nem yüzde 30’un altına düşebiliyor.[18]

Meyve dilimi ya da sırılsıklam sünger gibi kontrolsüz nem kaynakları nemi gereğinden fazla yükseltip küfe yol açabilir. Bu yüzden ayarlı tütün nemlendiricileri tercih ediliyor.[18]

Kil benzeri malzemeden yapılan nemlendirme taşları da yaygın kullanılır. Eurotabaco’nun anlattığı yönteme göre taş birkaç dakika suda bekletilir, damlamayacak ve dokununca ıslak hissettirmeyecek kadar iyi süzülür, sonra tütünün bulunduğu kaba konur. Taş kuruyunca işlem tekrarlanır.[16]

Sık sorulan sorular

Sarma tütün ile pipo tütünü aynı şey mi?

Hayır. Sarma tütün 1,4 milimetrenin altında ince kesilir ve kâğıda sarılmaya uygun olacak kadar nemli tutulur. Pipo tütünü ise şerit, broken flake ve plug gibi farklı kesimlerde hazırlanır.[2][19]

Shag ne demek?

Shag, kendi sigarasını saran kişilerin kullandığı ince kıyılmış tütünün İngilizce adıdır. Adını, ince tütün tellerinin shag adlı tüylü kumaşa benzemesinden alır.[1]

Zware, Halfzware ve Light ne anlama geliyor?

Bunlar Hollanda shag geleneğinden gelen harman adlarıdır. Zware “ağır” demektir ve ateşte kurutulmuş Kentucky ağırlıklıdır. Light ağırlıklı olarak Virginia’dan oluşur; Halfzware ise ikisinin arasındadır.[1]

Sarma tütün neden kurur?

Tütün, bulunduğu ortamın nemine göre nem kaybeder. Kalorifer açıkken ev içi nem yüzde 30’un altına düşebildiği için tütün kışın daha hızlı kurur. Tu Otro Estanco, açılan poşetteki tütünü hava geçirmez bir kaba aktarmayı ve gerekirse ayarlı bir nemlendirici kullanmayı öneriyor.[18]

Hangi filtre çapını seçmeliyim?

Filtreler 5 ile 8 milimetre arasında değişir. Elle sararken filtrenin, biçim verilen tütünden yaklaşık 0,5–1 milimetre ince olması önerilir. Sarma makinesi kullanıyorsanız makinenin desteklediği çapa bakmanız gerekir.[3]

Golden Virginia Smooth ile Golden Virginia Yellow aynı ürün mü?

Golden Virginia Smooth 2009’da çıkan harmanın ilk adıydı. Bu harman daha sonra Yellow adını aldı; 2019’dan beri Golden Virginia Yellow olarak satılıyor.[5]

İlgili sayfalar

Kaynaklar

  1. Shag (tobacco) — en.wikipedia.org
  2. Conventional products — bvte.de
  3. Advice Hand Rolling — uktobacco.com
  4. Imperial Brands – our brands — imperialbrandsplc.com
  5. Golden Virginia — en.wikipedia.org
  6. Old Holborn — en.wikipedia.org
  7. Drum (tobacco) — en.wikipedia.org
  8. Van Nelle — nl.wikipedia.org
  9. JTI celebrates 30 years of Amber Leaf and 10 years as the UK’s No.1 RYO brand — grocerytrader.co.uk
  10. Natural American Spirit — en.wikipedia.org
  11. Karelia Tobacco Company — en.wikipedia.org
  12. Choice Rolling Tobacco — mac-baren.com
  13. Drehtabake von Pöschl Switzerland AG — poeschl.ch
  14. Cutters Choice — en.wikipedia.org
  15. Roll-your-own cigarette — en.wikipedia.org
  16. Keeping your rolling tobacco fresh — eurotabaco.es
  17. STG Acquiring Mac Baren Tobacco Co. (Update) — halfwheel.com
  18. How to Store Rolling Tobacco: Humidity, Tins and Humidifiers — blog.tuotroestanco.com
  19. What are the main cuts of pipe tobacco? — savinelli.com

Bu yazı yukarıdaki kaynaklardan derlenmiştir. Son kontrol: 15 Ekim 2026.